|
Rijk de Gooyer (Utrecht, 17 december 1925) is een Nederlands acteur die tevens naam heeft gemaakt als schrijver en columnist.
De Gooyer werd geboren in een gereformeerd bakkersgezin en groeide op in zijn geboortestad Utrecht (in wijk C); hij was de helft van een twee-eiige tweeling.
Deels gedreven door de vrees dat hij zijn HBS-B-diploma niet zou gaan halen en daarmee zijn vader zou teleurstellen, zwom hij aan het einde van de Tweede Wereldoorlog samen met een vriend de Waal over naar het op dat moment al bevrijde zuidelijk deel van Nederland. Hij sloot zich aan bij het bevrijdingsleger, waar hij uiteindelijk, omdat hij redelijk Frans, Duits en Engels beheerste, werd opgeleid tot tolk. In die hoedanigheid was hij onder andere getuige van de bevrijding van het Duitse concentratiekamp Bergen-Belsen en bij de arrestatie van verschillende SS-ers en nazi-kopstukken, onder wie Heinrich Himmler. In 1968 verscheen bij uitgeverij Born de paperback "Krentenbollen kogels en klatergoud", een biografie van Herman Pieter de Boer over de avonturen van Rijk. Later schreef De Gooyer zijn boek "Gereformeerd en andere verhalen" (Elsevier, 1981).
Na de oorlog werkte hij een blauwe maandag op de bakkerij waarvan zijn vader hoofd was. Vervolgens werd hij leerling-verslaggever bij de NCRV. Op een personeelsavond bleek zijn komisch talent. Hij speelde zich in de kijker door Johan Buziau te imiteren, hoewel hij deze komiek zelf nooit in actie had gezien; hij baseerde zich louter op de Buziau-imitatie van Toon Hermans. De NCRV zette hem in het vervolg op de radio in als komiek en als hoorspelacteur. Later zou hij ook voor de KRO- en de VARA-radio werken. Vooral het Utrechtse typetje Bartels werd beroemd. In 1948 belandde De Gooyer bij het ABC cabaret van Wim Kan. Hij was één seizoen aan het gezelschap verbonden. Kan zag in die ervaring aanleiding om zijn collega's te adviseren deze 'oproerkraaier' nooit in dienst te nemen.
In 1952 ontmoette hij Johnny Kraaykamp. Ze deelden een voorkeur voor practical jokes en andere ongein. De twee besloten samen te gaan optreden en maakten naam in het schnabbelcircuit als Johnny en Rijk. Rijk speelde de handige jongen (de aangever). Johnny de schlemiel. Bij de AVRO-televisie behaalden ze succes met hun "Johnny en Rijk-show".
Van 1959 tot 1961 volgde De Gooyer een acteursopleiding in Berlijn. In die jaren zou hij volgens eigen zeggen voor de CIA hebben gewerkt als informant[1]. Als filmacteur speelde De Gooyer in diverse speelfilms zoals Soldaat van Oranje, De Avonden, Hoogste Tijd en Madelief, krassen in het tafelblad. De Gooyer speelde twee seizoenen de rol van Peek de broer van Fokke (Kraaykamp sr) in de AVRO TV-serie De Brekers (1985+1988). In 1991 zond de VARA de televisie serie In voor en tegenspoed uit, waarin hij de rol van Fred Schuit speelt.
Ook maakte hij diverse reclamespotjes voor het Franse kaasmerk Paturain (met de kreet "Hier Rijk in Frankrijk") en verzekeringsmaatschappij Reaal. Samen met Maarten Spanjer maakte hij spotjes voor KPN.
In 1964 had hij een hit met het lied Brief uit La Courtine, een door Eli Asser gemaakte bewerking van Allan Shermans "Hello Muddah, Hello Fadduh". De melodie die voor beide liederen werd gebruikt is de Urendans van Amilcare Ponchielli. Samen met Jonny Kraaykamp had Rijk een nummer 1 hit met de Bostella.
|
